Wraz z Agricolą jedzie do nas Wysokie Napięcie, którego nakład wyczerpał się miesiąc temu. W tej edycji Friedemann Friese postanowił trochę zainwestować w instrukcję. Nie dość, że jest kolorowa, to zmieniono również lekko warunki przejścia pomiędzy kolejnymi etapami gry oraz warunek zakończenia. Więcej informacji można znaleźć w samej instrukcji (tabela na stronie 7). Instrukcję można pobrać w wersji elektronicznej z naszego repozytorium (lub kliknąć ten link).

Jeśli przypadła Ci do gustu gra Wysokie Napięcie, serdecznie polecamy również zagrać w najnowszą grę tego samego autora, Wysokie Napięcie: Zostań Menadżerem. Gra nawiązuje klimatem do Wysokiego Napięcia, jednak dotyczy zupełnie innych aspektów. Tym razem gracze wcielają się w rolę tytułowych menadżerów i zarządzają produkcją w fabryce (ludzie, roboty, maszyny, dyspozytornie, magazyny). A wszystko to po to, aby …
Więcej w instrukcji.

Serdecznie polecamy wszystkie trzy tytuły!

Z pozdrowieniami,
Wydawnictwo Lacerta

Młodszy brat

Gra Menadżer Fabryki osadzona jest w tych samych realiach co Wysokie Napięcie. Tworzenie gier w istniejącym już uniwersum nie należy do nowości, zwłaszcza jeśli pierwszy twór w serii był hitem. Rzadko jednak drugie dzieło dorównuje pierwszemu. Na szczęście w tym przypadku jest inaczej. Postaram się pokrótce wyjaśnić dlaczego tak uważam.

Autorem obu tytułów jest Friedemann Friese. Jeden z moich ulubionych i jeden z najbardziej rozpoznawalnych autorów gier planszowych na świecie. Jego zielone włosy, zielony uniform, zielone buty z zielonymi sznurówkami i zielony marker, którym podpisywał gry oświetlały ostatnie targi w Essen, gdzie Factory Manager miał swoją premierę. Poza swoim niecodziennym wyglądem właściciel wydawnictwa 2F-Spiele ukończył studia matematyczne, co ułatwia mu projektowanie precyzyjnie działających gier. W Menadżerze Fabryki widać to doskonale. Wybory, przed którymi stają gracze, wymagają policzenia kosztów alternatywnych kilku dostępnych opcji, z których każda wydaje się podobnie opłacalna.

Grafikiem Factory Managera, tak jak i poprzednich gier wydawnictwa 2F-Spiele jest Lars-Arne „Maura” Kalusky. Charakterystyczna tradycyjna gruba komiksowa kreska oraz zielona kolorystyka dają się łatwo rozpoznać spośród tłumu innych gier i przyciągają wielu graczy, w tym mnie. Styl rysunków pozwala na wykonanie w tym stylu prawie wszystkiego – zwierząt (Filou), duchów (Fearsome Floors), miniatur miast (Wysokie Napięcie), hamburgerów (Frishe Fluppen Frikadellen), robotów (Factory Manager). Wielu graczy od Wysokiego Napięcia odstrasza brzydka plansza. W Menadżerze Fabryki tego kłopotu nie ma.  Na środku stołu kładziemy rynek surowców, który wydaje sie szary, gdy jest pusty, ale po zapełnieniu ta szarość okazuje się zaletą. Poza tym każdy ma swoją fabrykę zbudowaną z czerwonej cegły, która nie jest ani piękna ani brzydka. Plansze graczy spełniają zadanie funkcjonalności, ale łamią reguły rysunku perspektywicznego, co oznacza, że architektom będzie grać ciężko. Za to żetony wyposażenia fabryk to prawdziwe małe arcydzieła. Maszyny, które sprawiają wrażenie prawdziwych, roboty z komicznie wygiętymi ramionami a nawet palety doskonale oddają industrialny klimat. Pieniądze używane w grze są takie same, jak w Wysokim Napięciu – papierowe Elektro. Jednym takie rozwiązanie przypada do gustu, innym nie. Wielu graczy zwraca uwagę na nienajlepiej napisaną instrukcję, ale osobiście problemów z jej zrozumieniem nie miałem.

Jak zarządzać fabryką?

Czas opisać reguły gry. Factory Manager przeznaczony jest dla 2-5 graczy, przy czym najlepiej gra się w 3 lub 4 osoby. Jedna rozgrywka trwa 15 minut na gracza, choć na pudełku umieszczono informację około 60 minut. Nie polecam gry dla dzieci młodszych niż 10 lat (z wyjątkiem tych, które dobrze rachują), ponieważ w Menadżerze Fabryki trzeba nie tylko dodawać, ale też odejmować i mnożyć, zaś wyniki działań czasami przekraczają 300.

Cała gra trwa 5 rund. Można powiedzieć tylko 5 rund, ale przy dużej dawce liczenia czas gry okazuje się dobrze dobrany. Każda runda składa się z pięciu faz. Na początek gracze licytują się o kolejność wykonywania akcji w rundzie. Do licytacji gracze używają swoich pionków – miniaturowe ludziki, oznaczające robotników naszej fabryki. Jeśli chcemy być pierwsi, to zazwyczaj wszystkie urządzenia fabryczne będziemy kupować bez zniżek. Ostatnim graczom zaś przypadną żetony ze zniżkami. Powoduje to, że pozornie różnice w kolejności będą miały niewielkie znaczenie i niedoświadczonym graczom wydaje się, że bycie ostatnim może być opłacalne ze względu na niższe koszty. Nie widziałem jeszcze, aby którykolwiek z graczy postawił w licytacji więcej niż 2 swoje pionki, stąd ten mechanizm jest interesującym, ale też najsłabszym elementem gry.

Po licytacji gracze tworzą rynek dostępnych do kupienia maszyn. W kolejności każdy gracz zdejmuje z planszy tyle urządzeń, ilu ma wolnych ludzi. Wolno udostępnić tylko te elementy wyposażenia, które są najtańsze z danego działu. Pomysł działa doskonale i skłania graczy do kombinowania jak zrobić najlepiej dla siebie i najgorzej dla przeciwników. Ponieważ rynek zależy od decyzji graczy, a każdy ma swój pomysł, to każda rozgrywka jest inna i inne urządzenia będą dostępne do kupienia. Po stworzeniu rynku gracze kupują nowe maszyny. Mogą też wyrzucać stare i niepotrzebne oraz rozbudowywać swoją fabrykę i zatrudniać pracowników najemnych. Możliwych wyborów jest dużo, wiele o podobnej opłacalności, stąd gracze często liczą koszty alternatywne kilku rozwiązań. Powoduje to przestoje, ale jeśli gracze mają pomysł na rozwój fabryki już w czasie tworzenia rynku, to nie są one długie. Cała mechanika rynku działa doskonale i stanowi silny plus dla całej gry i jej autora.

Gdy rozbudujemy już swoją fabrykę, to pozostaje graczom wykonanie kilku prostych czynności. Najpierw przesuwamy 4 wskaźniki „mocy” naszej fabryki – wielkość produkcji, możliwość składu, zużycie energii i zatrudnienie przy produkcji. Ich wartość wynika z oznaczeń znajdujących się żetonach urządzeń, więc nikomu nie sprawia problemów prawidłowe ich ustawienie. Wskaźnikami możemy manipulować podczas kupowania maszyn przez innych gracze, co nie pozwala nam się wtedy nudzić. Gdy już znamy moc naszej fabryki, to sprawdzamy, czy i o ile wzrasta cena prądu, po czym gracze otrzymują wypłaty. Dla tych, którzy lubią wzory podaję wzór na zysk: mniejsza z wartości wielkość produkcja lub wielkość składu razy 10 minus zużycie prądu razy jego cena. Prawda, że prosty? :) W ostatniej rundzie zysk liczymy podwójnie i kto ma najwięcej pieniędzy na koniec, ten wygrywa. Jeśli gracze idą bardzo równo przez całą grę, to o zwycięstwie potrafi zadecydować wzrost ceny energii w ostatniej rundzie, co bywa irytujące, ale zachęca też do rewanżu.

Czy warto?

Dla wszystkich, którzy lubią gry ekonomiczne lub nie boją się matematyki Factory Manager jest pozycją obowiązkową w kolekcji. Pierwsza bardzo dobrze działająca gra inwestycyjna, którą można skończyć w niecałą godzinę i dobrze działa już od 2 graczy. Pozostałym osobom polecam przynajmniej zagrać u kolegi, bo po prostu warto. Gra nie najlepiej działa na 5 osób, ze względu na przestoje i na tą liczbę graczy wolałbym grać w Wysokie Napięcie. W 4 osoby zastanawiałbym się, którą grę z serii wybrać, odpowiedź zależałaby pewnie od ilości dostępnego czasu. Na 2 lub 3 osoby zdecydowanie wolę zagrać w Factory Manager niż w Wysokie Napięcie.

Swoją najnowszą grą Friedemann Friese udowodnił, że nadal liczy się jako autor pierwszorzędnych planszówek i liczę, że jego kolejne dzieła będą przynajmniej podobnie udane.

Filippos (4-/5) – grę oceniam po zaledwie jednej partii więc nie jest to jakiś ostateczny werdykt. Factory Manager zrobił na mnie niezłe wrażenie, grało się przyjemnie ale na kolana nie rzucił. Na pewną sporą zaletą jest czas rozgrywki, świetne jest też wykonanie. Jeśli chodzi o przebieg gry to dobrze że nie ma większych przestojów. Czegoś mi jednak w grze brakuje – nie porywa klimatem, mechanika działa sprawnie ale nie buduje jakiegoś specjalnego napięcia czy emocji. W naszej partii licytacje były dość niemrawe, a o zwycięstwie zdecydowała losowa cena prądu w ostatniej turze – za to zdecydowany minus przy czwórce;). Chętnie jeszcze zagram, bo podejrzewam że gra może zyskiwać w kolejnych partiach. Na pewno warto zagrac u kolegi.

Ja_n (4/5) - grałem dopiero raz, ale dla mnie to bardzo mocny tytuł. Bardzo fajna mechanika, sporo planowania, ważna i ciekawa licytacja, aspekt zarządzania zasobami (ludzikami, miejscem, pieniędzmi), spore pole do nieoczywistych acz korzystnych posunięć. Zapewne kupię.

Don Simon (3/5)  – po pierwszej rozgrywce raczej rozczarowanie. Długi setup, oprawa graficzna mocno średnia i bura, do tego momentami myląca (zwłaszcza kafelki z narysowanymi skrzynkami, które oznaczają palety). Licytacja (tak ciekawy i kluczowy element Wysokiego Napięcia) niemrawa, występujący efekt śnieżnej kuli (nie ma żadnego elementu, który by hamował lidera). Do tego w naszej rozgrywce zwycięstwo zależało od losu. Chętnie zagram jeszcze raz by zweryfikować odczucia i sprawdzić, czy gra jest wystarczająco regrywalna. Zagrać u kolegi tylko jeśli jest się fanem tego autora.

Na początek dyskusja o samych targach, potem o grach:

At the Gates of Loyang
Arcana
Infinite city
Assyria
Carson City
Dungeon Lords
Egizia
Power Grid Factory Manager
Greed Inc
Havana
Macao
Opera
Peloponnes
Samurai : The Card Game
Shipyard
Strada Romana
Republic of Rome

I na koniec TOP 5 gier z Essen. Miłego słuchania.

Planszostacja 40 [24MB]

Zacznijmy od GeekBuzz’a, o którym już trochę napisał Nataniel. Ranking tworzony jest na targach przez graczy. Głosowanie odbywa się na stoisku BGG. Ranking podzielony jest na trzy sekcje: High Traffic, Medium Traffic i Low Traffic. Im więcej osób zagłosuje na daną grę, w tym wyższej liście się pojawi – jest to logiczne – im więcej osób zagłosuje, tym bardziej wiarygodna ocena. Zacznijmy od listy High Traffic (pozostałe listy tylko omówię, bez wklejania już pełnego zestawienia). Bezpośrednio po nazwie gry podaję średnią, a w nawiasie ilość głosów. W odróżnieniu od rankingu BGG skala ocen to 1-5.

1 Power Grid – Factory Manager – 4.4 (12)
2. Carson City – 4.4 (8)
3. Mow – 4.3 (9)
4. Dungeon Lords – 4.3 (11)
5. Power Grid – Umspannwerk – 4.2 (8)
6. Mr. Jack in New York – 4.1 (8)
7. Endeavor – 4.0 (8)
8. Agricola – Farmers of the Moor – 3.9 (9)
9. Colonia – 3.8 (10)
10. Savannach Tails – 3.8 (10)
…
11. Dominion Seaside – 3.7 (11)
…
15 At the Gates of Loyang – 2.7 (10)

Jak widać na szczycie listy króluje Friedemann Friese. Ze swoją najnowszą grą. Co ciekawe – mini dodatek do Wysokiego Napięcia tegoż samego autora na miejscu 5 (darmowy dodatek co na pewno wpływa na ocenę). Na pierwsze miejsce Factory Managera prawdopodobnie ma wpływ sympatyczna osoba samego autora, który tłumaczy grę na lewo i prawo. Sama gra ponieważ składa się tylko z 5 rund  trwa około godziny – co jak na cięższą pozycję jest bardzo dobrym rezultatem.

Factory Manager prezentowany w centrum prasowym (autor: toob)

Dziwić mogą bardzo niskie oceny nowej pozycji Uwe Rosenberga – At the Gates of Loyang… ale nie mnie. Jest to ciężka gra. Nie jest chyba też prezentowana na stoisku tak jak np Factory Manager. Przyglądając się kamerce z Essen, przez pewien czas w kadrze była grupka czworga osób, próbująca zagrać w tę grę. Zaczęli od czytania instrukcji na głos. Nie wiem czy jest to najlepszy sposób na spędzanie czasu w Essen, szczególnie że gra do najprostszych nie należy. Zerknąłem pół godziny później – ciągle czytali instrukcję i uczyli się gry. Kolejne 30 minut – zaczęli grać – niestety ciągle zerkając do instrukcji. Wydaje mi się, że jest to podobny przypadek jak z Le Havre – gra zyska w oczach graczy, dopiero po kilkukrotnym zagraniu i zacznie wspinać się w rankingu BGG.

Nie wiem czy połowę dnia targów chciałbym spędzić męcząc się z instrukcją (autor: yakos)

Oczywiście nieźle radzi sobie Dungeon Lords – na BGG można przeczytać już nawet pierwsze recenzje z Essen.

Gra wygląda o wiele lepiej niż na renderowanych screenach (autor: haarrrgh)

Na liście Medium Traffic króluje Stronghold ze średnią ocen 4.9 (7 głosów). Jeszcze kilka głosów i Stronghold „wpadnie” do wyższej listy, a jeżeli utrzyma swoje wysokie noty, będzie królował na pierwszym miejscu. Wysoko oceniana jest też Havana – gra łudząco przypominająca Cubę (grafiki stworzone przez Michaela Menzel’a). O grze, na swoim blogu pisze Kulkmann i rzeczywiście wygląda bardzo obiecująco.

Stronghold na Essen (autor: yakos)

Może warto się zainteresować? (autor: Kulkmann)

Zdziwiła mnie wysoka pozycja Cable Car – czyli nowego wcielenia Metra, również z grafikami Menzel’a. Mechanika nie została mocno zmieniona (gra zawiera mały dodatek) – widać klasyka się nie starzeje, a nowe wydanie graficzne podnosi ocenę gry w oczach graczy.

Cable Car czyli Metro w nowej oprawie (autor: Bernd)

Jak już pisał Nataniel – polska gra 7 na liście Low Traffic zajmuje piątą pozycję, w całkiem niezłym towarzystwie jak np: The Adventurers czy dodatku do Chicago Express.

Zerknijmy teraz na ranking Fair Play. Tutaj sytuacja wygląda trochę inaczej (przypominam, że im niższa ocena tym gra wyżej na liście):

1. Carson City, HUCH! & friends, Note 1,44
2. Automobile, Treefrog, Note 1,57
3. Opera, HUCH! & friends, Note 1,67
4. Roll Thrugh the Ages, Pegasus, Note 1,73
5. Dungeon Lords, Czech Games Edition, Note 1,83
6. Macao, alea, 2,00
7. Battlestar Galactica, Heidelberger, Note 2,14
8. Funkenschlag-Fabrikmanager, 2F-Spiele, Note 2,17
9. Egizia, Hans im Glück, Note 2,25
10. Ra, Abacusspiele, Note 2,33
11. Tobago, Zoch, Note 2,50
12. Havana, eggertspiele, Note 2,62

Znów wysokie miejsce Carson City. Dziwi mnie obecność Automobile (które zresztą też jest na liście BGG na miejscu 14) i niemieckiej edycji Roll Through the Ages, a także Battlestar Galactica.

Z pewnością niewiele osób do tej pory głosowało – co zresztą widać w GeekBuzz’ie i te zestawienie nie są w pełni miarodajne. Będę się im przyglądał i starał się zebrać podsumowanie wraz z subiektywnym komentarzem.

Nie zapomnijcie zajrzeć do galeri Melissy, a także na BGG – pojawiło się dużo zdjęć gier (np Dungeon Lords). Wpadłem też jeszcze na trochę zdjęć na Twitterze. Do następnego razu.

The Adventures
Agricola: Torfowisko
Arcana
Assyria
At the Gates of Loyang
Boże Igrzysko (God’s Playground)
Carson City
Colonia
Dominion: Seaside
Dungeon Lords
Factory Manager (Funkenschlag: Fabrikmanager)
Greed, Incorporated
Imperial 2030
Last Train To Wensleydale
Mali Powstańcy: Warszawa 1944
Orzeł i Gwiazda (The Eagle and The Star)
Shipyard
Sneaks & Snitches
Steam Barons
Stronghold
Thunderstone
Vasco Da Gama
World Without End

Oprócz tego udało nam się jeszcze przeprowadzić recenzje dwóch całkiem gorących tytułów, czyli  Rise of Empires oraz Endeavor. Na koniec odcinka – Top 5 Essen 2008, czyli sprawdzamy z perspektywy roku później, które gry z poprzedniej edycji targów faktycznie były bardzo dobre. Miłego słuchania.

Planszostacja 39 [23MB]

[TricTrac.net]

Już druga dzisiaj informacja pochodząca z portugalskiego bloga. Carlos Abrunhosa na blogu JogoEU opublikował króciutki wywiad z Friedemannem Friese na temat nowej gry nawiązującej nazwą do słynnego Wysokiego Napięcia. Dowiadujemy się, że gra ma jakieś związki (poza nazwą) z Wysokim Napięciem, jednak mechanika jest inna. Friedemann podkreśla, że bardzo ważna będzie kolejność grania, nawet ważniejsza niż w WN i że mimo innej mechaniki klimat rozgrywki jest podobny. Będzie to gra ekonomiczna, w której wygrywa ten kto zarobi najwięcej pieniędzy.

Funkenschlag – Fabrikmanager ma pojawić się w tym roku na Essen i będzie grą strategiczną, jednak czas rozgrywki nie będzie długi – jedynie pięc rund. Gra ma nie wybaczać błędów i być skierowana głównie do graczy.

Oprócz tego Friedemann komentuje wyniki tegorocznej Spiel des Jahres – był pewien wygranej Dominiona o ile jury uzna, że gracz „niedzielny” jest w stanie zagrać w tę grę tylko po przeczytaniu zasad. Ponieważ jury doszło do takiego wniosku, Dominion w naturalny – według Friese – sposób wygrał nagrodę.

Friedemann Friese

Powraca z wygnania z krainy lekkich i nijakich gierek, które ostatnimi czasy publikował. Funkenschlag – Fabrikmanager to nowa, samodzielna gra, należąca do ulubionego przez mnie gatunku gier ekonomicznych. Z Wysokim Napięciem ma mieć wspólne tylko tytuł i projekt graficzny – reszta jest całkowicie inna. Gracze wcielają się we właścicieli fabryk i rywalizując z konkurentami o najlepsze maszyny, roboty i energię zarabiają pieniądze jak najefektywniej wykorzystując swoje zasoby. Każdy z graczy ma oddzielną planszę przedstawiającą jego fabrykę i na niej układa zdobyte zasoby, a interakcja wynika w głównej mierze z aukcyjnego systemu ich zdobywania.

Pierwsze, dosyć enigmatyczne wypowiedzi testerów są bardzo pozytywne i obiecują dobrą zabawę, zwłaszcza fanom Wysokiego Napięcia (chociaż nowa gra ma być od niego trochę lżejsza i krótsza) i ogólnie gier ekonomiczno-optymalizacyjnych. Gra jest testowana od ponad roku, a premierę ma mieć podczas targów Essen’ 09. Na forum BGG przedstawiciel wydawnictwa 2F-Spiele zdradził, iż w chwili obecnej szykowane jest wiele wersji językowych (najpierw kilka w pierwszym druku w 2009 r., a więcej w drugim w roku 2010). W chwili obecnej wydają się być potwierdzone wersje angielska, niemiecka i włoska, a wydawcy pracują nad kilkoma innymi. Czy będzie wśród nich polska?

Pamiętam, że na ostatnich targach na moje pytanie o jakąś nową ekonomiczną grę, Friese odpowiedział niezobowiązująco, że coś tam szykuje i może w niedalekiej przyszłości coś się pojawi. Cieszę się, że nie żartował. Trzymam kciuki za powodzenie produkcji i mam nadzieję (pewnie podobnie jak spora rzesza innych osób), że ten tytuł będzie powrotem projektanta do bardziej skomplikowanych i rozbudownych gier.