Severton. Dzielnica Cieni od wydawnictwa Albi Polska.
Trochę przyszło nam czekać na nowość od pana Chvátila, ale oto jest! Przy znikomym rozgłosie na rynek wchodzi Severton, w polskiej wersji z podtytułem Dzielnica Cieni. Czym jest Severton? Dlaczego ta okładka jest taka szarobura? I jak to się stało, że o grze takiego projektanta jest tak podejrzanie cicho?
Niniejsza recenzja to po części opowieść o grze, a po części refleksja nad specyficznym momentem w życiu naszego hobby. Ruszajmy więc do ciasnych i ciemnych uliczek starej Pragi – na szczęście tej czeskiej, nie warszawskiej!
Sekretne życie szczawiu
Od dłuższego czasu Vlaada Chvátil, znany z takich niszowych popierdółek jak Mage Knight, Ciężarówką Przez Galaktykę, Tajniacy, Cywilizacja: Poprzez Wieki, Władcy Podziemi czy ostatnio Kingdom Come: Deliverance, pojawiał się graczom głównie jako autor przypisany kolejnym dodatkom do Tajniaków. Nowe, samodzielne tytuły pojawiały się rzadko, ale zwykle były to rzeczy ważne. Gry, o których się mówiło.
Severton nie należy do tych gier.
Byliśmy akurat z delegacją na SPIEL 2025, gdy miał swoją premierę. Przy blisko 350 kciukach na BGGowym SPIEL Preview (trochę mniej niż Tianxia, Cereal Killer czy Clans of Caledonia: Industria), była to raczej premiera średnio wyczekiwana.
I mówiąc szczerze: trochę to rozumiem.
Tytuł niemówiący nic. Fabuła gry oparta o nieznane poza Czechami książki Jaroslava Foglara (po polsku wyszła jedna z nich… ostatnio wznowniona… w 1958 roku). Niemrawa okładka. Mało imponujące komponenty.
Nie jest to przepis na sukces.
Tym bardziej, że gra absolutnie broni się mechanicznie – tylko niewiele osób o tym wie. Zmieńmy to!
Żyjemy skromnie, ale za to biednie
Kooperacyjny charakter Severtona zasadza się na antagonistycznych stosunkach naszej grupy – Szybkich Strzał i negatywnie do nas nastawionych Vontów. My to grupa rączych, sprytnych nastolatków, oni – nastolatków nieco wyższych, w agresywnych kaszkietach i z ewidentnymi problemami w domu. Vontowie chcą nas złapać i dotkliwe skopać. Chcemy więc przed nimi uciekać, kryć się, a momentami nawet z nimi walczyć – po rozpracowaniu ich słabych punktów, rzecz jasna.
Gra, mimo skomplikowanej ikonografii, ilustrującej przebieg rundy i kilku dziwnych ikon na pasku postępu, opiera się na raczej prostych akcjach. Odrzucamy kartę w danym kolorze, by poruszyć się ulicą tego koloru, a kartą z kłódką otwieramy tajne, niedostępne dla Vontów przejście. Możemy też „wybadać teren” kartą z latarką, odkrywając jedną z kart sąsiadujących z nami grup Vontów (o kryptonimach A, B, C, D, E i tak dalej). Poruszać się możemy niezależnie, lub zabrać ze sobą innych graczy. Ale uwaga: większe grupy, choć łatwiej przejdą zadania grupowe, to mogą stanowić łakomy kąsek dla polujących na nas przeciwników.
Z akcji to w zasadzie tyle – mamy jeszcze sprytny system przedmiotów. Na początku drugiego scenariusza dostajemy taką zakrytą kartę do kieszeni – i musimy ją dopiero zbadać, by dowiedzieć się, co skrywa.
Pozwolę sobie nie spoilować za dużo innych niespodzianek. Dość rzec, że swoje tajemnice Severton skrywa przed nami w pięciu kopertach, odblokowywanych w kolejnych scenariuszach.
I tak już powiedziałem za dużo.
Myślenie zadaniowe
Cała ta mechaniczna prostota stoi w pięknym kontraście do zadań, którym faktycznie musimy tu sprostać, by wyprzedzić Vontów na torze postępu i ukończyć scenariusz zwycięsko.
I te zadania sprawiają, że Severton to nie tylko gaszenie pożarów (czytaj: gaszenie Vontów). Mamy tu wiele pomysłów, często w ramach pojedynczych zadań. Czasem wystarczy odwiedzić kilka tajnych przejść, by je „odhaczyć”. Innym razem musimy odebrać i eskortować postać do bezpiecznej lokalizacji. Albo przejść grupowy test, zrzucając się kartami z ręki, by uzbierać zadaną wartość.
Mamy też zadania wieloskładnikowe, które możemy zdać na kilku, odpowiednio nagrodzonych poziomach. Wygląda to tak, że dostarczamy wiadomość: punkt za przeniesienie jej między dwoma lokacjami, punkt za zrobienie tego w jednej rundzie i dodatkowy punkt, jeśli najkrótszy dystans między tymi lokacjami wynosił przynajmniej 4 kroki. W innym zadaniu musimy „podsłuchać” Vontów, spędzając rundę w jednym miejscu z nimi. Normalnie byłoby to niesamowicie ryzykowne, ale jedna z mechanik pozwala ukryć się przed ich wzrokiem, zagrywając karty z symbolem oka. Jeśli nam się uda, otrzymamy punkt za każdą lokację, w której dokonaliśmy tego popisowego czynu!
Wszystko to zarządzane jest kolorowymi kosteczkami oraz systemem żetonów, randomizujących kluczowe dla zadań lokacje. Przy trzech zadaniach dostępnych jednocześnie, tworzy to naprawdę żywotną mapę rozrywek i łamigłówek, rozkosznie komplikowanych przez przemieszczających się Vontów. Ich ruchy zmieniają otaczający nas krajobraz, otwierają i zamykają przed nami możliwości, zapraszając grupę do wspólnego łamania głów – jak przechytrzyć przeciwników i zrealizować cele z odpowiednią nastolatkom hucpą.
Wonty do Vontów
Mamy w Severtonie akcenty pandemikowate – pod postacią wciąż napierających i szukających nas Vontów. Poruszamy się po mapie miasta, nieco przypominającej może Scotland Yard.Mamy elementy znane z gier spod znaku Arkham, jak testy umiejętności. W sumie to mamy nawet element skradanki a’la Metal Gear Solid – bo wrogów możemy nie tylko pokonywać, ale też ukrywać się przed nimi lub zgoła zagadać ich na śmierć: tak, by przesunęli się do sąsiedniej lokalizacji. Czyli niemalże element rodem z RPGów. Wszystko, co wydaje się znajome, jest tu jednak podlane świeżym sosem, przez co gra nie brzmi, jak stara, zgrana nuta, a jak coś wartego odkrywania.
Oczywiście, nie mamy tu prawdziwego rozwoju postaci, ani nawet specjalnie głębokiej fabuły. Scenariusze wprowadzają elementy fabuły, która lekko niesie nas przez kolejne zadania, ale to nie dla niej tu de facto jesteśmy. Owszem, da się wyczuć – delikatny! – klimat osiedlowych przepychanek z łotrami z ósmej klasy, kitrania się po kątach ze szlugiem, zanim facetka wejdzie za salę gimnastyczną.
Jednak tym, co dla mnie stanowi o wartości Severtona, to właśnie nasze tu zadania. Zabawa przy ich rozpracowywaniu jest więcej, niż przednia – jest, jak by to powiedzieli Czesi, hezka!
H ermelín niejednokrotnie nakládaný
Cała moja grupa świetnie się bawiła przy Severtonie, pomimo faktu, że nikt o grze nie wiedział, dopóki nie położyłem jej na stół.
Nikt nie znał książek Folgara.
Nikt też przesadnie nie wczuł się w swoją postać.

Te dziwne cyferki to dynamiczny system dobierania kart – dobieramy różną ich liczbę, w zależności od tego, ile kart mamy na ręce na koniec rundy. How cool is that?!
Gdyby tematem była np. Diuna i bieganie Fremenami po Arrakis – jestem pewien, że Severton (pardon: Diuna: Piaski Arrakis) byłby na ustach wszystkich. Gdyby to Drużyna Pierścienia próbowała tu unikać Nazguli – podobnie. Cholera, niech już nawet będzie przedwojenna Praga i gangi nastolatków: ale niech ta gra zyska trochę koloru, wyrazistości, pazura.
Bo mechanicznie jest tu wszystko, czego dobry ko-op potrzebuje. Prosty, ale skuteczny system akcji. Ciekawe mechanizmy wymagające to grupowania, to rozdzielania się po planszy. Nieoczywiste, wymagające rekonesansu działania wrogów. Naprzemienne wykorzystywanie sprytu jednostek i grupowej siły. A na to wszystko: potężnie angażujące zadania, które wymagają zbiorowej dyskusji, podziału na role, grupowej i indywidualnej inwencji.
To gra skrywająca soczyste mechanizmy, przy których czas nad stołem leci jak, nomen omen, Szybka Strzała. Tyle, że dotarcie gracza do Severtona – przez okładkę, temat i niemrawą warstwę wizualną, przy słabym nagłośnieniu tego tytułu, jest na obecnym rynku bardzo utrudnione.
Jeśli szukacie świetnej gry kooperacyjnej, w której już przy trzech graczach dzieją się małe, planszowe cuda – zróbcie sobie przysługę i odszukajcie Severton. Dzielnicę Cieni. Vlaada Wam to wynagrodzi.
Zalety:
+ fantastycznie inspirujące zadania
+ kilka sposobów interakcji z wrogami
+ prosty, ale sprężysty system akcji
+ skalujący się system dobierania kart
+ możliwość wyboru płci swoich bohaterów i bohaterek!
Wady:
– obcy nam kulturowo temat
– nieco abstrakcyjna mechanika, do której pasować może sto innych nakładek tematycznych
– szarobura oprawa, z domieszką Board Game Brown
Ogólna ocena
(8/10):









Złożoność gry
(6/10):









Oprawa wizualna
(5/10):









Co znaczy ta ocena według Games Fanatic?
Bardzo dobry przedstawiciel swojego gatunku, godny polecania. Wady mało znaczące, nie przesłaniające mocno pozytywnego odbioru całości. Gra daje dużo satysfakcji.
GamesFanatic.pl Gry planszowe – recenzje, felietony


















